Dora d'IstriaLetra I. — Latinët dhe gjermanikët
Kureshtja që gjendja e vendeve perëndimore zgjon sot në Lindje. — Sa e vështirë është ta kuptosh këtë gjendje. — Larmia e racave, e gjuhëve dhe e feve brenda një shteti të vetëm. — Grupet kryesore të Perëndimit. — Latinët dhe gjermanikët. — Prirje dhe ide krejt të ndryshme. — Urrejtjet kombëtare. — Dëshira për pajtimin e latinëve me gjermanikët.
Letra II. — Mesjeta, Reforma dhe Rilindja
Dyndja e barbarëve. — E drejta martesore te gjermanikët. — Roli i Kishës romake. — Etërit e Kishës kundër grave. — Kisha në vështirësi. — Barazia e gruas para Zotit. — Si e zbaton Kisha këtë barazi në manastire. — Në Fontevrault burri quhet “qenie më e ulët”. — Gruaja, më poshtë se burri në familje. — Përpjekja për ta kthyer botën në manastir. — Përgjigjja e shpirtit gjermanik: Reforma. — Përgjigjja e shpirtit latin: Rilindja. — Ndikimi i qëndrueshëm i mendimit grek në Perëndim. — Dashuria platonike në Itali. — Dante dhe Beatriçja. — Petrarka dhe Laura. — Mikelanxhelo dhe Vitoria Kolona. — Lufta e Spanjës kundër Rilindjes. — Mbyllja e grave. — Haremi perëndimor dhe manastiri. — Virginie de Leyva. — Rilindja shuhet në Itali. — Ndërhyrja e Francës e shpëton shoqërinë latine nga rrënimi intelektual.
Letra III. — Francezet nën sundimin e Burbonëve
Lufta e frymës franceze, të frymëzuar nga mendimi grek, kundër prirjeve spanjolle. — Gasendi dhe miqtë e tij. — Molieri si zëdhënës i Rilindjes. — Ai e zhvlerëson mbylljen e grave dhe idetë e Spanjës për “nderin” e burrit. — Ku ndahet Molieri nga idetë e toskanëve të mëdhenj. — Është nxënës i Rilindjes, por jo ithtar i Platonit. — Sulmet e tij kundër dashurisë platonike: Gratë e ditura. — Një platonist katolik mbron shkollimin e grave: Fenëloni dhe Edukimi i vajzave. — Jansenistët bashkohen me epikurianët për të mbrojtur tezën e kundërt. — Boaloi dhe Satira kundër grave. — Roli i grave në sektet fetare franceze. — Zonja Guyon dhe Jacqueline Pascal. — Z. Kuzen, historian i francezeve të shekullit XVII. — Grindjet midis sekteve dhe përhapja e diturisë sjellin rënien e katolicizmit në Francë. — Gratë filozofe në shekullin XVIII. — Zonjat du Chastelet, d’Épinay, du Deffant. — Gratë dhe romani. — Zonjat de La Fayette, de Graffigny, de Tencin. — Idetë e filozofëve për gjendjen e grave. — Shkolla kushtetuese dhe shkolla republikane, të bashkuara kundër gjinisë femërore. — Protestat bujare të ndjekësve të Volterit kundër teorive diktatoriale të Zhan-Zhak Rusoit. — Bomarshe dhe Martesa e Figaros. — Studimet e z. Sent-Bëv për gratë e shekullit të kaluar.
Letra IV. — Francezet e Revolucionit dhe të Perandorisë
Veprat e z. Lairtuillier, z. Mishle dhe z. Jourdan për gratë e Revolucionit. — Zonja Rolan dhe zonja de Kondorse. — A e dështuan francezet lëvizjen e vitit '89? — Krerët e Revolucionit, të përçarë për gjendjen e grave. — Volterianët vazhdojnë t’i mbështesin gratë. — Teoritë e Sijesit dhe të Kondorsesë. — Ndjekësit e Rusoit dhe të Didroit kundër këtyre teorive. — Idetë diktatoriale të Robespierit dhe të Dantonit. — Pas gjithëpushtetit të asambleve vjen diktatura ushtarake. — Kodi i Napoleonit. — Autokracia në familje dhe në shtet. — Perandori i francezëve, nxënës i Shën Agustinit. — Gratë gale dhe francezet. — Napoleoni, besnik vetëm përgjysmë i dogmës. — Divorci nën Republikën dhe nën Perandorinë. — Divorci i Napoleonit. — Napoleoni dhe “paraardhësi i tij i madhërishëm”. — Edhe me qiellin mund të bëhet ujdi. — Lufta e zonjës de Stal kundër pushtetit absolut.
Letra V. — Francezet në kohën e Restaurimit
Heqja e divorcit. — Libri i vikontit de Bonald. — Rikthehen në pushtet të preferuarat e mbretit. — Luigji XVIII dhe zonja du Cayla. — Kujtime nga një qëndrim në Venecia. — Dukesha d’Angoulême, ose Burbonët e Francës. — “I vetmi burrë i familjes.” — Dukesha de Berry, ose Burbonët e Napolit. — Madame në Paris, në Vandea dhe në mërgim. — Një vjehërr dhe një xhaxha. — Rënia e Karlit X dhe e Aleksandër X Gjikës. — Kontesha de Chambord. — Dukesha e Parmës. — Konti dhe kontesha de Montemolin, ose Burbonët e Spanjës. — Ferdinandi VII, infantja Carlotta dhe mbretëresha Maria Kristina. — Epërsia e grave mbi burrat në familjen e Burbonëve.
Letra VI. — Francezet nën sundimin e Luigj-Filipit
Roli energjik i zonjushës Adélaïde d’Orléans në dy revolucione. — Egjeria e mbretit të francezëve. — Grave u hiqet regjenca. — Figaroi konservator. — Monarkia kushtetuese vdes bashkë me zonjushën Adélaïde. — Louise d’Orléans, mbretëresha e belgëve. — Princesha Marie d’Orléans, dukesha e Vyrtembergut. — Dukesha Hélène d’Orléans. — Gratë ndërhyjnë në politikë. — Zonja G. Sand te Revue des Deux Mondes. — Zonja E. de Girardin dhe zonja D. Stern te la Presse. — Shkolla e Sen-Simonit shfaqet në roman. — Indiana dhe Valentine. — Romanet socialiste të zonjës G. Sand. — Prejardhja e socializmit francez. — Shkolla e Furierit. — Roli që Sharl Furieri i cakton gruas. — “Gruaja e lirë”. — Martesa në periudhën e shtatë. — Shkolla e Sen-Simonit. — Manifesti i 1 tetorit 1830. — Ndjekësit e Sen-Simonit përçahen për çështjen e martesës. — Z. Enfantin dhe z. Bazard. — Proklamata e z. Enfantin drejtuar “fëmijëve të dashur”. — Fundi i predikimit të ndjekësve të Sen-Simonit. — Gratë e shkollës së Sen-Simonit. — Aventurat e Claire Démar. — Shkolla e Furierit ecën më qetë. — Z. Considérant dhe Démocratie pacifique. — Zonjusha Gatti de Gamond. — Predikimet e Flora Tristan. — Kthesë në favor të martesës brenda komunizmit. — Një përçarje në Ikari.
Letra VII. — Francezet e Republikës së Dytë
Lulëzimi kalimtar i socializmit. — Gratë në klube dhe në shtyp. — Zonja Niboyet dhe gazeta la Voix des femmes. — Qëndrimet e ndryshme të republikanëve përballë këtyre lëvizjeve. — Z. P. Leroux i mbron. — Zonja G. Sand hyn me gjithë zemër në këtë lëvizje. — Lidhjet e saj me krerët e partisë republikane. — Ajo zemëron borgjezinë, fisnikërinë dhe një pjesë të partisë socialiste. — Prudoni i sheh me antipati idetë e zonjës G. Sand. — Po aq i ashpër e kundërshton edhe Konti. — Liberalët e ndritur u shmangen teprimeve të socialistëve dhe të armiqve të grave. — Z. E. Legouvé dhe kursi i tij në Kolegjin e Francës. — Çështja kalon në fushën e së drejtës. — Punimet e mëparshme të z. E. Laboulaye. — Plani i z. Legouvé për reformën e ligjeve franceze. — Për pjesëmarrjen e grave në politikë.
Letra VIII. — Francezet nën sundimin e Napoleonit III
Reagimi kundër sistemeve socialiste dhe rënia e besimit te idetë liberale. — Debati për gjendjen e grave vazhdon. — A. Konti ndjek rrugën e z. Cabet. — Z. E. de Girardin mbron, përkundrazi, barasvlerën e gjinive. — Liria në martesë. — Z. Mishle dhe z. Prudon luftojnë idetë e z. de Girardin. — Dashuria, Gruaja dhe Shtriga të z. Mishle. — Sistemi politik i Prudonit. — Prudoni nuk heq dorë nga mendimet e veta për gjendjen e grave. — Letërkëmbimi i tij me zonjën d’Héricourt. — Libri Drejtësia. — Teoritë e Prudonit për dashurinë dhe martesën. — Historia e martesës nga romakët e deri në ditët tona. — Martesa, e poshtëruar nga Kisha, duhet të rehabilitohet dhe të pastrohet nga revolucioni. — Kjo ripërtëritje nuk duhet ta ndryshojë gjendjen e gruas. — Prudoni përligj nënshtrimin që i imponon gruas. — Gruaja, më e ulët se burri nga trupi, nga mendja dhe nga morali. — Gratë e shquara provojnë vetë se gjinia e tyre është më e ulët. — Sharlot Korde, zonja Rolan, zonja de Stal, zonja Necker de Saussure dhe Zhorzh Sand para gjyqit të Prudonit. — Prudoni nuk pranon barasvlerën e gjinive në emër të drejtësisë. — Lëshimet e Prudonit. — Kundërshtaret e tij: zonja F. d’Héricourt dhe zonja J. Lamber. — Z. E. Chantepie, mbrojtës i dashurisë dhe kundërshtar i pajës. — Z. L. A. Martin dhe Historia e gruas, që japin argumente kundër Prudonit. — Z. L. Jourdan dhe Gratë para gijotinës. — Z. L. Jourdan shpjegon përfundimet e vërteta të liberalizmit francez. — Qëndrimi i qeverisë perandorake.
Letra IX. — Shqyrtim i disa teorive franceze
Gjendja e debatit që nga Rilindja. — Gruaja, herë më e lartë e herë më e ulët se burri. — Qëndrimi i demokratëve që e quajnë gruan më të ulët. — Argumentet e tyre i marrin për vete ithtarët e sistemit feudal. — Ngjashmëria midis polemikës së tyre dhe asaj të klerikalëve kundër filozofëve. — Përgjigjet që u japin ithtarët e epërsisë së gruas atyre që e quajnë më të ulët. — “As këtë nder të tepruar, as këtë poshtërim.”[^1] — Shqyrtimi i argumenteve fiziologjike. — “Kriza e shenjtë”. — Idetë qesharake të të lashtëve dhe të teologëve për këtë dukuri. — Natyra e saj e vërtetë sipas shkencës së sotme. — Ndikimi i saj i mirë në shëndetin e gruas. — Krizat aspak të shenjta të jetës së burrave. — Argumentet psikologjike kundër gruas. — Gruaja dhe “katundari” i Mesjetës. — Gruaja dhe metafizika. — Gratë dhe shkenca. — Aftësia politike. — Tetë mbretër dhe tetë mbretëresha. — Mendjelehtësia e grave. — Idetë serioze të z. Joseph Prudent Prudhomme. — A është nëna më poshtë se babai? — Teoritë fiziologjike të teokracisë hindu dhe asaj katolike. — Protestat e shkencëtarëve. — Përfundime. — Ideja se gruaja është më e ulët bie ndesh me parimet e vitit 1789. — Shkaqet e armiqësisë që një pjesë e shkollës demokratike ka treguar ndaj gruas. — A mund të fajësohen francezet për gabimet dhe fajet e “gjinisë së fortë”?
Letra X. — Gjendja juridike e francezeve
Kodi i Napoleonit, dashamirës me vajzat. — Një boshllëk i ligjit për joshjen e vajzave. — Gruaja e martuar mbetet e mitur. — Regjimet e ndryshme pasurore. — Prejardhja e bashkësisë së pasurisë. — Të metat e këtij regjimi. — Pushteti i burrit mbi personin e gruas. — Absolutizmi lind gjithmonë revoltë. — Provat nga Franca e sotme dhe nga “shekujt e besimit”. — Ligji për tradhtinë bashkëshortore, në kundërshtim me parimin e barazisë. — Në këtë pikë Kodi i Napoleonit është më prapa se Etërit e Kishës. — Divorci parandalon më shumë abuzime se ligjet drakoniane. — Pikëpamjet e çuditshme të disa demokratëve francezë për divorcin. — Ligji francez dhe ligji rus. — Perandoreshat e Rusisë si ligjvënëse. — Katerina I dhe Ana. — Elizabeta dhe heqja e dënimit me vdekje. — Katerina II dhe heqja e torturës. — Kodet e Nikollës I. — Statutet organike. — Perandoreshat. — Regjentet. — Ligji civil. — Gruaja e martuar i administron pasuritë e veta lirisht dhe plotësisht.
Letra XI. — Francezet dhe Kisha
Kisha dhe murgeshat. — Manastiret e Lionit dhe të Parisit. — Murgeshat e mbyllura. — Karmelitanet. — Karmeli në Lindje dhe në Spanjë. — Shën Tereza dhe një teori e z. Deschanel. — Z. Maury dhe murgeshat histerike. — Karmelitanet në Francë. — Zonja Acarie. — Gjakheqjet dhe burgjet e manastireve. — Ursulinat. — Një vizitë te varri i Shën Ursulës dhe i 11.000 virgjëreshave. — Si bëheshin shenjtorët në Mesjetë. — Takimi i parë me ursulinat. — Arsimi dhe edukata në manastire. — Vizitandinat. — Shën Françesku i Salës dhe Shën Chantal. — E lumja Maria Alacoque dhe Zemra e Shenjtë. — Vert-vert dhe vizitandinat. — Murgeshat që nuk rrinë të mbyllura. — Motrat e bamirësisë. — Shën Vinçenc de Pauli dhe Louise de Marillac. — Idealizimi i motrave të bamirësisë dhe historia. — Pasojat e beqarisë murgjërore në shtetet jugore të Perëndimit. — Motrat e bamirësisë dhe Carolina Chisholm. — Popullsia e Francës dhe manastiret. — Drejtuesit shpirtërorë të motrave të bamirësisë. — Prirjet e lazaristëve. — Taktika e zgjuar e jezuitëve. — Sakrificat e motrave të bamirësisë. — Bukuria, rinia dhe fisnikëria në manastir. — Guximi murgjëror dhe trimëria franceze. — Fryma e Mesjetës që vazhdon në manastire. — Vegimet e murgeshave. — Motra Anne-Catherine Emmerich dhe biografët e saj. — Mundimet e Krishtit dhe jeta e Virgjëreshës. — Përparimi i bestytnive në Perëndim. — Gruaja me plagët e Krishtit nga Draguignan. — Gjendja ligjore e murgeshave franceze nën qeveritë e ndryshme. — Urdhri i tretë te domenikanët dhe te françeskanët. — Kongregatat e jezuitëve. — 8.000 shoqatat franceze. — Pasuritë e murgjve dhe të murgeshave. — Gjendja e tyre financiare nën Luigjin XVIII, Karlin X, Luigj-Filipin dhe Napoleonin III. — Ndikimi i murgeshave në arsim. — Statistika e shkollave të manastireve. — Morali në manastire. — Murgeshat dhe mësueset laike. — Kisha dhe francezet e kohëve të fundit. — Aristokracia. — Borgjezia. — Fshataret. — Bujqit nën “mbretin e madh” dhe pas vitit 1789. — Përpjekjet e Kishës për të penguar arsimin fillor. — Arsimi fillor në Francë. — Ligji Guizot dhe ligji Falloux. — Mësuesja dhe “kafshata e bukës”. — Kundërshtimet që ngrihen në Francë ndaj arsimit fillor të detyrueshëm.
Letra XII. — Francezet dhe puna
Aristokracia franceze. — Fisnikëria e fshatit. — Fisnikëria e Perëndimit. — Jeta e zonjave të kështjellave. — Larmi interesante krahinash. — Piktorët e jetës provinciale. — Zonjat C. Reybaud dhe L. Figuier. — Jeta e rëndë e fshatareve. — Fisnikëria e qyteteve. — Parizianet. — Si jetohet “fisnikërisht”. — Jeta aktive e lagjes Saint-Germain. — Parizianet në fshat dhe në llixha. — Shkrimtaret e aristokracisë dhe të borgjezisë. — Autoret e dramave. — Zonja de Girardin. — Zonja d’Altenheim. — Zonja Ancelot. — Zonja G. Sand. — Zonja de Bawr. — Poetet. — Zonja L. Colet. — Zonja Desbordes-Valmore. — Zonja Tastu. — Historianet. — Zonja D. Stern. — Zonjusha Bader. — Zonjusha de Marchef-Girard. — Udhëtimet. — Zonja L. d’Aunet. — Zonja Hommaire de Hell. — Pedagogjia. — Zonja Guizot. — Zonjusha Ulliac-Trémadeure. — Zonja Pape-Carpentier. — Francezet në arsim. — Provimet. — Trupi mësimor. — Artistet. — Piktoret. — Zonja Lebrun. — Zonjusha Rosa Bonheur. — Zonjat Juillerat, Brune, Debay, Rude, de Mirbel, Mutel, Herbelin. — Skulptoret. — Marie d’Orléans. — Zonja Lefèvre-Deumier. — Zonjusha de Fauveau. — Claude Vignon, skulptore dhe romanciere. — Romani. — Muzika. — Zonjusha Bertin. — Zonja Lemoine. — Arti dramatik. — Filantropia. — Zonjat Millet dhe Mallet. — Tregtia. — Tregtaret. — Gjendja e trishtuar e punëtores.
Letra XIII. — Italianet
Gruaja te etruskët dhe te romakët. — Romaket dhe athinaset. — Rënia e qytetërimit antik. — Rilindja e lirisë në Itali. — Italianet e Mesjetës. — Kontesha Matilda. — Chinzica. — Adelaida e Suzës. — Eleonora d’Arborea. — Marzia Ubaldini. — Caterina Appiani-Orsini. — Orsina Visconti-Torelli. — Ditët e fundit të republikave. — Patriotizmi i grave republikane. — Gratë e Pizës, të Firences dhe të Sienës. — Poetet e shekullit XVI. — Vitoria Kolona. — Gaspara Stampa. — Veronica Gambara. — Tullia d’Aragona. — Veprimtaria letrare e italianeve të asaj kohe. — Italianet protestante. — Olympia Morata. — Gratë e Lukës. — Italia nën qeveritë absolute. — Italianet në universitete. — Universiteti i Bolonjës. — Gaetana Agnesi. — Laura Bassi. — Clotilde Tambroni. — Maria Dalle Donne. — Universiteti i Padovës. — Novella d’Andrea. — Elena Cornaro Piscopia. — Universiteti i Breshias. — Laura Cereta-Serina. — Sapienza e Romës dhe Martha Marchina. — Pellegrina Amoretti dhe universiteti i Pavias. — Napolitanja. — M. A. Ardinghelli dhe Akademia e Shkencave e Parisit. — Italianet në mbrojtje të grave. — Isotta Nogarola. — Luisa Bergalli. — Lucrezia Pico-Rangoni. — Angelica Tarabotti. — Artistet. — Madonna Properzia dei Rossi. — Elisabetta Sirani. — Piktore të tjera të shkollës së Bolonjës. — Shenjat e para të zgjimit të Italisë. — Alfieri dhe kontesha d’Albany. — Republikanet e Gjenovës dhe kryengritja e vitit 1746. — Revolucioni Francez. — Rënia dhe rikthimi i Burbonëve në Napoli. — Ekzekutimi i zonjave Eleonora Fonseca dhe Luisa di San Felice. — Kryengritjet e viteve 1821 dhe 1848. — Princesha de Belgiojoso. — Anita Garibaldi. — Emilia Manin. — Poetet e shekullit XIX. — Maximina Rosselini. — Zonja Laura Mancini. — Giuseppina Turrisi-Colonna. — Giannina Milli dhe improvizatoret. — Filozofia. — Markeza Florenzi-Waddington. — Artistet. — Skulptura. — Marcello. — Arti dramatik. — Zonja Ristori. — Këngëtaret. — Një pengesë për rilindjen intelektuale të Italisë. — Manastiret dhe murgeshat. — Murgeshat dhe arsimi në Mbretërinë e Dy Sicilive, në Romë, në Toskanë dhe në Sardenjë. — Shkollat në Mbretërinë Lombardo-Venete. — Lufta e Mbretërisë së Italisë kundër përtacisë së murgjve dhe kundër padijes. — Fuqia e bestytnive të vjetra. — E sëmura nga Capriana, historianët e saj dhe shkenca mjekësore. — Përpjekjet për të përmirësuar gjendjen e grave. — Kodet e vjetra italiane dhe kodi austriak. — Projekti i Kodit Civil. — Deklaratat liberale të projektit. — Kundërshtimet e zotërinjve Gabba dhe de Rossi.
Letra XIV. — Spanjollet
Iberët. — Gratë baske. — Spanja latine. — Rënia e Spanjës pas vdekjes së Izabelës I. — Si u zhdukën liritë e vjetra spanjolle. — Maria de Pacheco lufton kundër despotizmit të dinastisë austriake. — Dinastia e Burbonëve dhe Napoleoni. — Mbretërimi dhe mizoritë e Ferdinandit VII. — Ligji salik në Spanjë. — Ardhja në fron e Izabelës II. — Regjenca e Maria Kristinës së Burbonëve. — Rilindja e lirisë. — Mbretërimi i Izabelës II i jep fund rënies së Spanjës. — Dekretet e Izabelës kundër manastireve të murgjve. — Përparimi i qytetërimit spanjoll gjatë mbretërimit të saj. — Pengesat për ringjalljen e plotë të Spanjës. — Ndikimi i murgeshave. — Gjendja e mjerë e arsimit. — Gratë shkrimtare. — Romani. — Zonja Fernan Caballero. — Jetëshkrimi i zonjës F. Caballero. — Idetë e saj prapanike. — Idealizimi i së shkuarës dhe karikatura e së tashmes. — Lajkat për pasionet e vjetra kombëtare. — Ç’interes ka vepra e zonjës F. Caballero. — F. Caballero si piktore e jetës andaluziane dhe e grave spanjolle. — Poezia. — Dona Gertrude Gomez de Avellaneda. — Filozofia mistike. — Shën Tereza. — Gjendja juridike e grave spanjolle. — Murgeshat në Spanjë dhe në Amerikën spanjolle. — Nëna Agueda dhe murgeshat karmelitane të Lermës.
Letra XV. — Portugezet
Prejardhja dhe zhvillimi i kombit portugez. — Madhështia e Portugalisë nën dinastinë e Avizit. — Fryma e mosdurimit e rrënon mbretërinë. — Nënshtrimi ndaj Spanjës. — Dinastia e Braganzës. — Ministria e Pombalit. — Mbretërimi i Marisë I. — Lindja e partisë liberale. — Joani VI dhe revolucioni i vitit 1820. — Mbretëresha Karlota dhe dom Migeli në krye të partisë absolutiste. — Pjetri IV heq dorë nga froni në favor të Marisë II. — Dom Migeli merr qeverinë në dorë. — Rënia e uzurpatorit. — Fillimi i ripërtëritjes së Portugalisë. — Maria II mbyll manastiret. — Përparimi që nga vdekja e saj. — Gjendja civile e grave portugeze. — Një vështrim mbi racën latine. — Gjendja civile e grave latine nga themelimi i Romës deri te Justiniani. — Pasojat e dyndjeve në Lindje dhe në Perëndim. — Rilindja e së drejtës romake në shoqërinë latine. — Si e shohin gjermanikët të ardhmen e kësaj shoqërie. — Ç’mendojnë ata për virtytin e grave latine. — Kundërshtimet e mjekëve, të udhëtarëve dhe të juristëve latinë. — Rreziku dhe fëmijëria e diskutimeve të këtij lloji.