Fletoret
Blog

Të dhjétë porosit e "OPINGËS" (1920)

OPINGA ishte e përkohshme popullore, politike, letrare

Nga Editori · 12 Gusht 2026
Të dhjétë porosit e "OPINGËS" (1920)

Këto dhjetë porosi dolën në revistën Opinga, në vitin 1920. Opinga ishte “e-përkohëshme popullore, politike, letrare”, dilte “në krye të çdo muaji” dhe drejtohej nga Nikolla Lako, nga Boulogne (Seine), në rrethinat e Parisit. Revista kushtonte 20 franga në Shqipëri dhe 5 dollarë në Amerikë — një shenjë e vogël se kujt i drejtohej: shqiptarëve brenda vendit dhe shqiptarëve jashtë tij.

Maji i 1920-s ishte një nga muajt më të pasigurt të shtetit shqiptar. Lufta e Parë Botërore e kishte lënë vendin të copëtuar e nën ushtri të huaja, dhe fuqitë fituese ende peshonin plane për ta ndarë Shqipërinë mes Italisë, Greqisë e Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene. Në janar Kongresi i Lushnjës e kishte hedhur poshtë copëtimin, kishte formuar qeveri të re dhe e kishte zhvendosur kryeqytetin në Tiranë; në qershor do të niste Lufta e Vlorës kundër pushtimit italian; dhe vetëm në dhjetor Shqipëria do të pranohej në Lidhjen e Kombeve. Opinga botohej pikërisht pranë vendit ku vendoseshin këto punë — larg atdheut, por brenda zhurmës së diplomacisë.

Ndaj edhe porositë nuk flasin për ide të mëdha, por për gjëra praktike e të përditshme: miku që troket në derë pa qenë mik, letra që vonon sepse dikush e ka hapur rrugës, lajmi i keq i sajuar posaçërisht për të të shuar dëshirën për punë. Porosia e nëntë e emërton pa dorashka mjetin më të vjetër të përçarjes — thashethemin se “Shqipëria u mbush plot me Turq” — që, sipas autorit, synonte të grindte shqiptarët myslimanë me vëllezërit e tyre të krishterë. E dhjeta mbyllet me një paralajmërim që s’ka nevojë për shpjegim: Ruaju, Shqipo, të keqen, ruaju nga gjusmakët.

Porositë janë shkruar si dhjetë urdhërime, drejtuar një lexuesi të vetëm, “Shqipos” — pra secilit shqiptar. Teksti ruhet ashtu si është shkruar në dorë në faqen origjinale, me drejtshkrimin dhe shenjat e kohës.

* * *

  1. Shqîpo, mos mbesô kûrrë se ç’do njëri që të vjen në shtëpi, është miku tënt dhe i Shqipërisë.
  2. Shqîpo, mos harrô se armiqt’ e Shqipërisë, nënë formë miku, të vinë në shtëpî, po mos mbesô se vinë të të shikojnë: si je nga shëndeti; këta faqe-zinj, vijnë vetém dhe vetém, që të shikojnë ç’bën, si punôn, me kë punôn, me kë ke të bësh, me kë je në letrë-këmbim e.t.t. , e.t.t…
  3. Shqipo, verë re mirë dhe zgjith miqt’ e vërtétë tëndit dhe të Shqipërisë, që të mos bûjash viktîm’ e spiunit.
  4. Shqipo, kur të digjesh një hérë nga qûlli, mos harrô që, nënë pamje kôsi munt të të sjellin ndonjë qull më të nxéhëtë.
  5. Shqipo, kî ndër mënt që armiqt’ e Shqipërisë, përdorin të gjitha mënyrat që të ndalojnë përparîmin edhe çvillîmin tënt. Prandaj, kur të arrin ndonjë prapësî, shkô ndër mënt kurdo-hérë që shkaktari munt të jetë armiku i kômbit tënt.
  6. Shqipo, kur vë re që të vonohet korrespondénca e zakonçme, shko ndër mënt që, munt të jet’ e ndalûar nga an’ e armikut të kombit tënt; prandaj, mos prit me sot me nésër, po merr masat e dûhura që t’e nxjérësh në shesht, shkakun e ndalîmit.
  7. Shqipo, mos harrô që tanî në kôhet e fûndit, armiqtë që dëshërojnë ndarjen e mëmëdhéut tënt, e kanë shtûar nûmrin e spiunëvet, të cilët nuk lenë dy gur bashkë pa trazûar që të të gjûajnë, me ç’mënyrë punon që të qytetërosh kombin tënt.
  8. Shqipo, kur dëgjon ndonjë lajme të ligë për kombin tënt, mos u nxeh për një hërjesh; mos u hidhëro me të shpejtë; mblith mëntë, mentoju mirë dhe shko ndër mënt që 90% munt të jetë një lâjme e fabrikûar nga an’ e armiquet të kombit tënt, me qëllim të lik, që të të xujérdhin nga zembëra, dëshirën që kê, për të punûar për përparîmin e Shqipërisë.
  9. Shqipo, kur dëgjon që thonë: “Shqipëria u mbush plôt me Turq” mos harrô të shkosh ndër mënt që, munt të jetë një gënjeshtër e çpifur prej Grékëvet, pllan i të cilëvet është që të bëjnë të grykôsen, shqipëtârët Myslimanë, me Shqipëtarët, vëllëzërit e tyre, të Krishtërët.
  10. Shqipo, të lodha, po, dëgjoma edhe këtë porosî; RUJU, Shqipo, të keqen, RUJU NGA GJUSMAKËT.

Skanimi i plotë.